ถ้าพูดคำว่า "ขนมตาล" ให้คนอายุ 30 ฟัง หลายคนจะส่ายหัว แต่ถ้าพูดให้คนอายุ 60 ฟัง หลายคนจะยิ้ม — เพราะจำได้ จำกลิ่นได้ จำรสได้ จำวันที่แม่ทำให้กินได้

ขนมไทยโบราณหลายชนิดกำลังหายไปอย่างเงียบๆ ไม่ใช่เพราะไม่อร่อย แต่เพราะคนทำน้อยลง คนรู้สูตรน้อยลง และตลาดเปลี่ยนไป วันนี้เพลินอยากเล่าเรื่องขนม 5 ชนิดที่คนรุ่นใหญ่คุ้นเคย แต่คนรุ่นใหม่อาจไม่เคยได้ลอง

1. ขนมตาล

ขนมตาลทำจากผลตาลสุก ผสมแป้ง กะทิ และน้ำตาลปี๊บ นึ่งจนฟู กลิ่นหอมเฉพาะตัว หวานนุ่ม สมัยก่อนช่วงหน้าร้อนจะเห็นขนมตาลขายเกลื่อนตลาด ตอนนี้หาซื้อยากมาก เพราะลูกตาลเองก็หายากขึ้น

ฤดูกาล: มีนาคม - พฤษภาคม (ช่วงตาลสุก)
หาซื้อ: ตลาดสดเก่าแก่ บางจังหวัดภาคกลาง เพชรบุรี สุพรรณบุรี

2. ขนมเทียน

ขนมเทียนห่อใบตองรูปทรงแหลม ข้างในเป็นแป้งข้าวเหนียวนุ่มๆ ไส้ถั่วเขียวหวาน บางสูตรไส้มะพร้าว เป็นขนมที่ทำกินในงานบุญ งานวัด ทุกบ้านเคยมี แม่หรือยายจะนั่งห่อกันเป็นแถว คุยกันไป ห่อกันไป

ความพิเศษ: ขนมเทียนมีความหมายมงคล ใช้ในพิธีไหว้ ทั้งไหว้พระ ไหว้เจ้าที่ ไหว้บรรพบุรุษ
หาซื้อ: งานวัด ตลาดนัดชุมชน ร้านขนมไทยเก่าแก่

3. ข้าวเหนียวถั่วดำ

ข้าวเหนียวถั่วดำน้ำกะทิ ถ้วยละ 10-15 บาท ของโปรดตลาดเช้า ข้าวเหนียวนุ่ม ถั่วดำเปื่อยพอดี น้ำกะทิมัน หวานนิดเดียว กินอุ่นๆ ตอนเช้าอิ่มถึงเที่ยง สมัยก่อนทุกตลาดจะมีป้าขายอยู่อย่างน้อยหนึ่งร้าน

เคล็ดลับป้าๆ: ถั่วดำต้องแช่น้ำข้ามคืน แล้วต้มไฟอ่อนจนเปื่อย ห้ามรีบ ห้ามไฟแรง
คู่กัน: กินคู่กับกาแฟโบราณ หรือน้ำขิงร้อน

4. ขนมกล้วย

ขนมกล้วยนึ่ง ทำจากกล้วยน้ำว้าสุกบดละเอียด ผสมแป้งข้าวเจ้า มะพร้าวขูด น้ำตาลปี๊บ ห่อใบตองนึ่งจนสุก กลิ่นใบตองผสมกลิ่นกล้วยหอมมาก เนื้อเหนียวนุ่ม หวานธรรมชาติจากกล้วย

ดีต่อสุขภาพ: ไม่ใส่สีผสมอาหาร ไม่ใส่สารกันเสีย หวานจากกล้วยและน้ำตาลปี๊บตามธรรมชาติ
ทำเองได้: วัตถุดิบมีแค่ 4-5 อย่าง ทำที่บ้านได้ไม่ยาก

5. ลอดช่องน้ำกะทิ

ลอดช่องเส้นเขียวจากใบเตย ลอยในน้ำกะทิเย็น ใส่น้ำแข็ง หวานมัน เย็นชื่นใจ สมัยก่อนทุกงานวัดจะมีลอดช่องขาย ถ้วยละ 5-10 บาท ตอนนี้ราคาขึ้นไปบ้าง แต่ยังเป็นขนมที่คนรุ่นใหญ่คิดถึงทุกครั้งที่เห็น

ต้นตำรับ: น้ำกะทิต้องคั้นสดจากมะพร้าว ใส่เกลือนิดหน่อย ลอดช่องต้องเส้นเล็กเนียน
หาซื้อ: ตลาดสดเก่าแก่ ร้านขนมไทยที่ทำสด ตลาดนัดวันเสาร์-อาทิตย์

ทำไมขนมเหล่านี้ถึงสำคัญ

ขนมไทยโบราณไม่ใช่แค่อาหาร มันคือความทรงจำ คือวัฒนธรรม คือสิ่งที่เชื่อมคนรุ่นหนึ่งกับอีกรุ่นหนึ่ง เมื่อป้าที่ทำขนมตาลหยุดทำ สูตรนั้นก็หายไปด้วย ไม่มีใครจดไว้ ไม่มีใครสอนต่อ

ถ้าคุณจำขนมไหนได้ ถ้าคุณมีสูตรของแม่หรือยาย ลองจดไว้สักครั้ง ลองทำให้ลูกหลานชิมสักครั้ง หรือลองเล่าให้ใครฟังสักครั้ง เพราะเรื่องราวเหล่านี้มีค่ามากกว่าที่คิด

ถ้ามีขนมไทยโบราณชนิดไหนที่คุณคิดถึง เล่าให้น้องเพลินฟังด้วยนะคะ อยากรู้มากค่ะว่ามีอะไรบ้างที่เพลินยังไม่เคยลอง