น้ำพริกกะปิคือ "แม่" ของน้ำพริกไทยทุกชนิด คนไทยกินน้ำพริกกะปิมาหลายร้อยปี ทุกบ้านมีสูตรของตัวเอง บางบ้านใส่มะนาวเยอะ บางบ้านใส่พริกแห้ง บางบ้านใส่กุ้งแห้ง ไม่มีสูตรไหนผิด เพราะน้ำพริกกะปิคือรสชาติของบ้าน
น้ำพริกกะปิที่ซื้อตามห้างหรือร้านสะดวกซื้อ ไม่เหมือนที่ตำเองเลย เพราะของซื้อต้องเก็บได้นาน รสชาติจึงถูกปรับ แต่น้ำพริกที่ตำสดใหม่จากครก หอม เผ็ด เปรี้ยว เค็มครบทุกรส กินแล้วจะรู้ว่านี่คือรสชาติที่คิดถึงมาตลอด
วัตถุดิบ — หาได้ทุกตลาด
- กะปิดี — 2 ช้อนโต๊ะ (เลือกกะปิสีม่วงเข้ม กลิ่นหอม ไม่เหม็นคาว)
- พริกขี้หนูสด — 10-15 เม็ด (ลดได้ตามชอบ)
- กระเทียม — 5-6 กลีบ
- มะนาว — 2-3 ลูก (คั้นน้ำ)
- น้ำตาลปี๊บ — 1 ช้อนโต๊ะ
- กุ้งแห้งตัวเล็ก — 1 ช้อนโต๊ะ (ใส่ไม่ใส่ก็ได้)
- น้ำปลา — 1 ช้อนโต๊ะ
เวลา: 15-20 นาที
เครื่องมือ: ครกหิน (สำคัญมาก — ครกหินทำให้รสชาติดีกว่าเครื่องปั่น)
วิธีทำ — ทีละขั้น ไม่ยากเลย
ขั้นที่ 1: เตรียมกะปิ
ห่อกะปิด้วยฟอยล์อะลูมิเนียม แล้วปิ้งบนเตาไฟอ่อนๆ หรือใส่กระทะแห้งคั่วสัก 2-3 นาที จนหอม กะปิที่ผ่านความร้อนจะหอมขึ้นมาก และฆ่าเชื้อโรคด้วย ถ้าไม่อยากปิ้ง ใช้ไมโครเวฟ 30 วินาทีก็ได้
ขั้นที่ 2: ตำพริกกับกระเทียม
ใส่พริกขี้หนูกับกระเทียมลงในครก ตำจนละเอียดพอสมควร ไม่ต้องละเอียดมาก ยังมีเม็ดพริกเล็กๆ อยู่บ้างจะอร่อยกว่า ถ้าใส่กุ้งแห้ง ตำกุ้งแห้งไปด้วยในขั้นนี้
ขั้นที่ 3: ใส่กะปิ ตำต่อ
ใส่กะปิที่ปิ้งแล้วลงไป ตำผสมให้เข้ากัน จะเริ่มได้กลิ่นหอมขึ้นมาทันที ตำจนเนื้อเนียนเข้าเป็นเนื้อเดียวกัน
ขั้นที่ 4: ปรุงรส
ใส่น้ำตาลปี๊บ น้ำปลา และน้ำมะนาว คนผสมให้เข้ากัน ชิมรส — ต้อง เปรี้ยว เค็ม หวาน เผ็ด ครบทุกรส ถ้าเปรี้ยวน้อยเติมมะนาว ถ้าเค็มน้อยเติมน้ำปลา ปรับได้ตามปาก
เคล็ดลับ: น้ำมะนาวใส่ทีหลังสุด ใส่ตอนร้อนมะนาวจะขม
เก็บได้: ตู้เย็น 3-5 วัน (แต่กินสดดีที่สุด)
กินกับอะไรดี
- ผักสด — แตงกวา มะเขือเปราะ ถั่วฝักยาว ผักบุ้งต้น กะหล่ำปลี ผักชีลาว
- ผักลวก — ผักบุ้ง ฟักทอง มะเขือยาว ถ้าไม่อยากกินผักดิบ
- ปลาทูทอด — คู่ขวัญที่ดีที่สุด ปลาทูตัวละ 15-25 บาท ทอดกรอบ
- ไข่ต้ม ไข่เจียว — เพิ่มโปรตีน ได้มื้อที่ครบทุกหมู่
- ข้าวสวยร้อนๆ — ข้าวหอมมะลิ หุงใหม่ ร้อนๆ อร่อยที่สุด
ทำไมตำเองถึงดีกว่าซื้อ
- สดกว่า — ตำสดไม่ใส่สารกันบูด รสชาติสดและหอมกว่าของที่ผลิตในโรงงาน
- ปรับรสได้ — เผ็ดน้อย เปรี้ยวมาก ไม่ใส่กุ้ง — ปรับตามปากได้ทุกอย่าง
- ถูกกว่า — วัตถุดิบไม่เกิน 50 บาท ทำได้หลายมื้อ
- ได้ออกกำลัง — การตำครกเป็นการออกกำลังแขนที่ดีมาก ช่วยเรื่องกล้ามเนื้อและข้อมือ
- ได้กลิ่นหอม — กลิ่นกะปิปิ้งกับพริกตำสดจากครก ไม่มีอะไรเทียบได้
น้ำพริกกะปิเป็นอาหารไทยที่เรียบง่ายที่สุด แต่อร่อยที่สุด ไม่ต้องใช้เตาอบ ไม่ต้องใช้เครื่องมือพิเศษ แค่ครกหินตัวเดียวกับวัตถุดิบไม่กี่อย่าง ก็ได้มื้ออาหารที่ทั้งอร่อย ทั้งถูก ทั้งดีต่อสุขภาพ
ลองตำให้ลูกหลานกินสักครั้ง เล่าให้ฟังว่าสมัยก่อนแม่ตำยังไง บ้านเราชอบรสแบบไหน น้ำพริกหนึ่งครกอาจกลายเป็นความทรงจำที่ลูกหลานจำไปอีกนาน
