คุณแดง — หรือชื่อจริงคือ แดงจันทร์ วิชิตพันธ์ — เพิ่งครบ 67 ปีเมื่อเดือนที่แล้ว เธออยู่บ้านหลังเดิมในซอยย่านลาดกระบัง มากว่า 30 ปีแล้ว สวนผักของเธออยู่ริมรั้วด้านข้างบ้าน กว้างแค่ประมาณ 3 คูณ 8 เมตร แต่ปลูกผักได้เป็นสิบชนิด
"ตอนสอนหนังสืออยู่ ไม่มีเวลาเลย กลับบ้านก็เหนื่อย วันหยุดก็พักผ่อน แต่พอเกษียณปุ๊บ รู้สึกว่าอยากทำอะไรที่เห็นผลทุกวัน สวนผักมันให้ความรู้สึกนั้น ปลูกวันนี้ สัปดาห์หน้าเห็นแล้ว"
เริ่มจากศูนย์ ไม่มีความรู้เรื่องปลูกผักเลย
คุณแดงบอกว่าก่อนเกษียณเธอไม่เคยปลูกต้นไม้จริงจังเลย ดอกไม้หน้าบ้านก็ปล่อยให้สามีดูแล พอจะเริ่มก็ไปนั่งดู YouTube และถามป้าข้างบ้านที่ปลูกผักมาก่อน
"ป้าข้างบ้านเขาปลูกมะเขือยาวได้งามมาก เราก็ไปถามว่าทำยังไง เขาก็บอกว่าต้องรดน้ำเช้าเย็น ใส่ปุ๋ยคอก อย่าให้ขาดน้ำ แค่นั้นจริงๆ ไม่ซับซ้อน" เธอยิ้มพลางพูด
ผักที่ปลูก — เน้นที่กินประจำ
สวนของคุณแดงปลูกผักที่ครัวไทยใช้บ่อย ได้แก่ กะเพรา โหระพา ตะไคร้ ใบมะกรูด พริก มะเขือยาว ถั่วฝักยาว และผักบุ้งจีน
🌿 กะเพรา — ปลูกกระถางก็ได้ โตเร็ว ตัดแล้วงอกใหม่
🎋 ตะไคร้ — ปักดินก็ขึ้น แทบไม่ต้องดูแล
🫛 ถั่วฝักยาว — ปลูกแล้วเก็บผลได้ทุกสัปดาห์
🌶️ พริก — ต้องให้น้ำสม่ำเสมอ แต่ให้ผลดก
แจกผักทุกสัปดาห์ — ชุมชนเล็กๆ ที่เกิดขึ้นเอง
เมื่อผักเยอะกินไม่หมด คุณแดงเริ่มแจกให้เพื่อนบ้าน ตอนแรกก็แค่วางถุงไว้หน้าบ้าน แต่ตอนหลังเพื่อนบ้านมารับเองและเริ่มคุยกัน บางครั้งก็นำผักจากบ้านตัวเองมาแลกกันด้วย
"มันกลายเป็นกิจกรรมเองโดยไม่ได้ตั้งใจ ทุกวันศุกร์เพื่อนบ้านก็รู้แล้วว่าจะมีผักให้รับ มีแม่บ้านสองสามบ้านที่เดินมาคุยด้วย บางทีก็นั่งคุยกันหน้าบ้านนานเป็นชั่วโมง มันทำให้รู้สึกว่าไม่โดดเดี่ยว"
สอนหลานและเด็กในซอย
สิ่งที่คุณแดงภูมิใจที่สุดคือการที่หลานๆ ให้ความสนใจในสวนของเธอ เด็กๆ ถามว่าผักนี้คืออะไร กินยังไง ปลูกยังไง เธอก็อธิบายและให้ลองรดน้ำเอง
"เด็กสมัยนี้ไม่รู้จักผักพื้นบ้านหลายอย่างเลย เขาไม่รู้ว่าใบมะกรูดมาจากไหน ไม่รู้ว่าตะไคร้ขึ้นยังไง สวนเล็กๆ นี้มันทำหน้าที่สอนได้โดยไม่ต้องเปิดหนังสือ"
ข้อความถึงคนที่คิดอยากลอง
"ไม่มีเหตุผลอะไรที่ต้องรอ ไม่ต้องมีสวนใหญ่ กระถางใบเดียวก็เริ่มได้แล้ว แค่ลองปลูกกะเพราสักกระถาง ตัดแล้วงอกใหม่ เก็บใส่ผัดกับข้าวเองได้ ความรู้สึกมันดีมาก ทำอาหารจากผักที่ปลูกเอง มันไม่ใช่แค่อาหาร มันคือเรื่องราว"
