คุณสมศรี สุวรรณกิจ นั่งอยู่หลังเคาน์เตอร์ไม้เล็กๆ ในร้าน "กาแฟป้าศรี" ซอยรามคำแหง 24 มือข้างหนึ่งถือแก้วกาแฟ อีกข้างหนึ่งจดออเดอร์ลงสมุด ไม่ได้ใช้แท็บเล็ตหรือระบบ POS อะไรทั้งนั้น
"ป้าจดมือมา 35 ปี ตอนเป็นข้าราชการ มาจดออเดอร์กาแฟ มันง่ายกว่าอีก"
เธอหัวเราะ ก่อนจะเล่าให้ฟังว่าทำไมถึงตัดสินใจเปิดร้านกาแฟตอนอายุ 65 หลังจากเกษียณจากกรมบัญชีกลางมาแล้ว 5 ปี
35 ปีในระบบราชการ
คุณสมศรีเริ่มรับราชการตั้งแต่อายุ 25 ปี ทำงานด้านบัญชีและการเงิน ชีวิตทุกวันเป็นระบบ เข้า 8 โมง ออก 4 โมงครึ่ง กินข้าวกลางวันที่โรงอาหาร เสร็จงานก็กลับบ้านทำกับข้าว
"พอเกษียณ ตอนแรกก็ดีใจ ว่าจะได้พักผ่อน แต่พอผ่านไปปีนึง เริ่มรู้สึกว่าวันมันยาวมาก ตื่นมาไม่รู้จะทำอะไร ดูทีวีทั้งวันก็ไม่ไหว"
ทำไมถึงเลือกกาแฟ?
คุณสมศรีเล่าว่าตัวเองดื่มกาแฟทุกเช้ามาตลอดชีวิต แต่ไม่เคยสนใจว่ากาแฟมาจากไหน ชงอย่างไร จนวันหนึ่งลูกสาวพามาดื่มกาแฟดริปที่ร้านเล็กๆ แห่งหนึ่ง
"ป้าชิมแล้วตกใจ มันไม่เหมือนกาแฟที่กินมา 60 ปีเลย มันหอม มีรสผลไม้ ไม่ต้องใส่น้ำตาลก็อร่อย วันนั้นกลับบ้านไปสั่งเครื่องดริปกาแฟเลย"
จากนั้นก็เริ่มศึกษาจริงจัง ดู YouTube เรียนรู้เรื่องเมล็ดกาแฟ ฝึกชงทุกเช้า ชงให้เพื่อนบ้านชิม ทุกคนบอกอร่อย จนเพื่อนบ้านคนหนึ่งพูดว่า "ป้าศรี เปิดร้านขายเถอะ"
ความท้าทายของการเริ่มต้นตอน 65
คุณสมศรียอมรับว่าไม่ง่าย สิ่งที่ยากที่สุดไม่ใช่เรื่องกาแฟ แต่เป็นเรื่องอื่นๆ ที่ไม่เคยคิดมาก่อน
- เงินทุน — ใช้เงินเก็บ 80,000 บาท ซื้อเครื่องชง อุปกรณ์ และตกแต่งร้าน ไม่ได้กู้ธนาคาร
- เทคโนโลยี — ต้องเรียนรู้การใช้ LINE สร้างกลุ่มลูกค้า การโอนเงินผ่านแอป
- ร่างกาย — ยืนนานไม่ได้ ต้องจัดร้านให้นั่งทำงานได้ด้วย
- ความกลัว — กลัวว่าจะขาดทุน กลัวว่าไม่มีคนมาซื้อ กลัวว่าคนจะหัวเราะ
"ความกลัวมันเป็นเรื่องปกติ แต่ป้าคิดว่า ถ้าไม่ลอง มันก็แค่นั่งอยู่บ้าน ดูทีวีไปจนตาย แบบนั้นมันน่ากลัวกว่า"
วันนี้ของกาแฟป้าศรี
ร้านเปิดมา 7 ปีแล้ว ตอนนี้มีลูกค้าประจำประมาณ 30-40 คน ส่วนใหญ่เป็นคนในซอยและออฟฟิศแถวนั้น รายได้ไม่ได้มากมาย วันละ 800-1,500 บาท แต่หักต้นทุนแล้วพอเลี้ยงตัวเอง
กิจวัตรประจำวันของคุณสมศรี ตื่น 5 โมงเช้า ออกกำลังกายเบาๆ 6 โมงเปิดร้าน ชงกาแฟขาย บ่ายสองปิดร้าน พักผ่อน ตอนเย็นออกไปเดินตลาดซื้อของ เข้านอนสองทุ่ม
"ลูกค้าที่ป้าชอบที่สุดคือกลุ่มนักเรียนมัธยม มาซื้อกาแฟเย็นหลังเลิกเรียน เขาเรียกป้าว่าย่า ป้าก็เรียกเขาว่าหลาน บางทีเขามานั่งทำการบ้านที่ร้าน ป้าก็ชงโกโก้ให้ฟรี"
คำแนะนำสำหรับคนที่อยากเริ่มต้น
"อย่าคิดว่าต้องทำใหญ่ ป้าเริ่มจากโต๊ะหน้าบ้าน เก้าอี้พลาสติก 4 ตัว ร่มกันแดด 1 คัน ไม่ได้ต้องลงทุนเป็นล้าน
อย่าคิดว่าต้องรู้ทุกอย่างก่อนเริ่ม ป้าเริ่มชงได้แค่ 3 เมนู วันนี้ทำได้ 12 เมนู เรียนรู้ไปทำไป
แล้วก็อย่ากลัวว่าคนจะว่า อายุเท่านี้จะมาทำอะไร คนที่ว่าเรา เขาก็แค่นั่งอยู่บ้านเหมือนกัน"
เราลากลับจากร้านกาแฟป้าศรีตอนบ่ายโมง พร้อมกับแก้วอเมริกาโน่ที่หอมกรุ่น และความรู้สึกที่ว่า ถ้าคุณสมศรีเริ่มต้นได้ตอน 65 เราทุกคนก็ไม่มีข้อแก้ตัวอะไรเหลืออยู่